Mehmet IRMAK – KONYA / TEKHA
Kara Kuvvetlerinin Temelleri Mete Han’ın Onluk Sistemine Dayanıyor
Türk Kara Kuvvetleri, her yıl 28 Haziran’da köklü geçmişini selamlıyor. Dünyanın en eski ordularından biri olarak kabul edilen Türk ordusunun kuruluş tarihi, Büyük Hun İmparatoru Mete Han’ın tahta çıkış yılı olan M.Ö. 209 olarak kabul ediliyor. Bu tarih, aynı zamanda ilk düzenli Türk kara ordusunun teşkil edildiği yıl olma özelliğini taşıyor.
Mete Han ve Askerî Reform: Onluk Sistem
Mete Han, Türk askerî teşkilatının temellerini atarak, 10’lu sisteme dayalı ilk daimi düzenli Türk ordusunu kurdu. Bu sistemde;
- 10 askerden oluşan birliğe onbaşı,
- 100 askerden oluşan birliğe yüzbaşı,
- 1000 askerden oluşan birliğe binbaşı,
- 10.000 askerden oluşan birliğe ise tümen adı verildi ve başına tümenbaşı atandı.
Bu hiyerarşik düzen, emir-komuta zincirini kurumsallaştırdı ve savaş alanında disiplini sağlayarak Türk ordusunun başarılarında kilit rol oynadı. Bu sistem, Göktürklerden Osmanlı’ya kadar bütün Türk devletlerinde farklı biçimlerde uygulanmaya devam etti.
Kuruluş Tarihinin M.Ö. 209 Olarak Kabul Edilişi
Türk ordusu, 28 Haziran 1963’te 600. kuruluş yılını kutlarken, kuruluş yılı olarak 1363 yılı, yani Osmanlı’da Yeniçeri Ocağı’nın kuruluş yılı esas alınıyordu. Ancak Türkçü düşünür Hüseyin Nihal Atsız, bu tarihe itiraz ederek Türk ordusunun tarihini Mete Han’a dayandırdı ve M.Ö. 209’un gerçek kuruluş yılı olması gerektiğini savundu.
Bu fikir, 1968’de tarihçi Yılmaz Öztuna tarafından dönemin Genelkurmay Başkanı Cemal Tural’a iletildi. Nihayet, 12 Eylül 1980 sonrası, bu tarih resmen benimsendi ve o tarihten bu yana Türk Kara Kuvvetleri, kuruluşunu Mete Han’ın reformlarıyla başlayan askerî yapıya dayandırıyor.
Türk Kara Kuvvetleri: 2234 Yıllık Güç ve Gelenek
28 Haziran 2025 itibarıyla Türk Kara Kuvvetleri 2234. kuruluş yılını kutluyor. Türk ordusu, bu uzun tarih boyunca çağlar boyu askerî disiplini, cesareti ve üstün savaş kabiliyetiyle dünyanın sayılı orduları arasında yer aldı. Göktürkler’den Uygurlar’a, Selçuklulardan Osmanlı’ya ve Türkiye Cumhuriyeti’ne kadar uzanan bu ordu geleneği, asker millet anlayışının da temel taşı oldu.
Bugün Türk Kara Kuvvetleri, stratejik gücü, modern teknolojisi ve eğitimli personeliyle, yalnızca Türkiye’nin değil, bölgesel ve küresel barışın teminatı olarak görevini sürdürüyor.