SHURA Raporu: İthal Kaynak Bağımlılığı Jeopolitik Riskleri Artırıyor
SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi tarafından hazırlanan SHURA GÜNDEM’in “Jeopolitik Gerilimler ve Enerji Güvenliği” konulu 14. sayısında, Türkiye’nin enerji portföyündeki doğal gaz ve petrol gibi dış etkenlere açık kaynakların payının azaltılması gerektiği vurgulandı. Raporda, küresel gerilimlerin enerji ithalatına bağımlı ülkelerde fiyat oynaklığı ve arz kesintisi risklerini tetiklediğine dikkat çekilerek, Türkiye’nin bu gelişmelerden doğrudan etkilenme potansiyeline sahip olduğu ifade edildi.
Petrol ve Doğal Gaz Piyasalarındaki Riskler
Raporda petrol piyasasına ilişkin olarak, küresel fiyat baskısının artması, bölgedeki enerji tesislerine yönelik olası saldırılar ve Rusya’ya uygulanan yaptırımların ağırlaşması gibi risk faktörleri sıralandı. Doğal gaz tarafında ise Türkiye’nin tedarikçi portföyünü çeşitlendirmesi ve kış sezonunun geride kalması nedeniyle kısa vadede büyük bir risk öngörülmezken; orta ve uzun vadede İran ve Azerbaycan ile yapılan anlaşmaların sürdürülebilirliği ile Rusya yaptırımlarının derinleşme ihtimalinin arz baskısı yaratabileceği belirtildi. Raporda, “Petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seyretmesi Türkiye’de dış ticaret açığı, cari açık ve enflasyon üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir” değerlendirmesine yer verildi.
Temiz Enerji Dönüşümü En Hızlı Çözüm
Enerji krizlerine karşı en hızlı cevabın yenilenebilir kaynaklar olduğu belirtilen çalışmada şu ifadeler kaydedildi: “Dolayısıyla risklerin en aza indirilmesi için temiz enerji dönüşümünün hızlandırılması önem taşıyor. Bu doğrultuda elektrik üretiminde arz sıkıntısını tetikleyebilecek ithal fosil yakıtlı santrallere alternatif kaynakların devreye alınması önem taşıyor. Bu bağlamda en hızlı devreye alınabilecek seçeneklerin başında özellikle güneş ve rüzgar enerjisi olmak üzere yenilenebilir enerji kaynakları geliyor. Yenilenebilir enerjiye dayalı bir enerji sisteminde güvenli ve güvenilir arzın sağlanabilmesi için batarya depolama sistemleri ve diğer esneklik seçenekleri ile desteklenen, modern, esnek ve dijital elektrik iletim ve dağıtım şebekeleri, enerji sisteminin vazgeçilmez unsurları arasında yer alacaktır.”
Kırılganlığı Azaltmak İçin Stratejik Adımlar
Son yıllarda yenilenebilir enerjinin payının artmasının Türkiye’nin enerji sistemindeki kırılganlığı azalttığı vurgulanan raporda; doğal gaz bağımlılığının düşürülmesi, şebekelerin güçlendirilmesi, piyasa reformlarının hızlandırılması ve enerji verimliliği gibi konular öncelikli politikalar olarak sıralandı. Elektrik üretiminde fosil yakıt kullanımının asgari düzeye indirilmesinin, ulusal enerji güvenliğine en büyük katkıyı sağlayacağı ifade edildi.