Nöbetçi Eczaneler
Burak BİROL – BURSA/TEKHA
Yapay Zeka, Enerjiyi Solladı: 2024’te 84 Milyar Dolarlık Rekor Yatırım!
Enerji Sektöründe Yatırımlar Yavaşlarken Yapay Zeka Zirveye Oynuyor
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan Dünya Enerji Yatırımları 2024 raporuna göre, küresel ölçekte yapay zekaya yapılan yatırımlar, enerji sektöründeki girişim yatırımlarını neredeyse üçe katlayarak 84 milyar dolara ulaştı.
Yatırımlardaki bu eğilim, yüksek faiz oranları, maliyet artışları ve politika belirsizlikleriyle sarsılan enerji sektöründe sermayenin yön değiştirdiğini ortaya koyuyor.
Enerji AR-GE’si Kan Kaybediyor
2024 yılında, enerji AR-GE harcamaları yalnızca yüzde 1 büyüyerek son 10 yılın en düşük seviyesine indi. Bu durum, Kovid-19 pandemisi dönemi hariç, sektördeki en zayıf büyüme performansı oldu.
Özellikle batarya, nükleer enerji, yenilenebilir kaynaklar ve kömür gibi alanlarda faaliyet gösteren firmalar, yatırımlarını azaltmış durumda.
Çin, Enerji AR-GE’sinde Avrupa’yı Geride Bıraktı
Rapora göre, 2025 itibarıyla Çin merkezli şirketler, küresel enerji AR-GE harcamalarının yüzde 38’ini oluşturacak.
Bu oranla Çin, yüzde 27 payla ikinci sıradaki Avrupa’yı geçmiş olacak.
Çin’de kamu ve özel sektör sınırlarının daha esnek olması, devlet destekli AR-GE yatırımlarının özel sektörle entegre yürümesini kolaylaştırıyor. Bu da Çin’i temiz enerji rekabetinde öne çıkarıyor.
Şirket Listeleri Değişti: Otomotiv ve Enerjide Dönüşüm
2015’te liste başında ABD ve Avrupa merkezli petrol-gaz ve otomotiv şirketleri yer alırken; 2024 itibarıyla Çinli batarya devi CATL, elektrikli araç üreticileri BYD ve Tesla, elektrifikasyon ekipman tedarikçileri Denso, Schneider Electric, Bosch gibi firmalar yükselişe geçti.
Petrol ve gaz sektöründe ilk 20’de kalan tek firmalar ise Petrochina, Sinopec ve Saudi Aramco oldu.
Sermaye Yapay Zekaya Akıyor
Enerjiyle ilgili risk sermayesi yatırımları 2024’te 8 milyar dolar düşerken, yapay zekaya yapılan yatırımlar 84 milyar dolara ulaşarak enerji yatırımlarını üçe katladı.
Bu eğilim, yatırımcıların daha hızlı geri dönüş sağlayan ve dijitalleşmeyle entegre çözümlere yöneldiğini gösteriyor.
İnovasyon Yavaşlarken Enerji Dönüşümü Tehlikeye Girebilir
Raporda, temiz enerji dönüşümünün ivme kazanması gereken bu dönemde, özel sektörün yatırım iştahındaki azalma, sürecin geleceği açısından ciddi bir tehdit olarak değerlendiriliyor.
Enerji dönüşümünün bundan sonraki sürecinde yalnızca finansman değil, teknoloji ve inovasyon yatırımları da kilit rol oynayacak.