KOCAELİ / TEKHA
Gölcük Belediyesi tarafından düzenlenen Edebiyat Sempozyumları serisinin 8’incisi, “Kadın ve Aile Dergileri Sempozyumu” başlığıyla 15-16 Ekim 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek. Gölcük’teki Kazıklı Kervansarayı Kültür Yapısı’nın ev sahipliği yapacağı iki günlük sempozyumda, Türkiye’nin farklı üniversitelerinden akademisyenler ve araştırmacı-yazarlar bir araya gelecek.
Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan geniş bir tarihsel çerçevede kadın ve aile dergiciliğinin ele alınacağı sempozyumda; kadın kimliği, aile, modernleşme, eğitim, edebiyat, hane ekonomisi, çocukluk, toplumsal değişim ve kadın basınının gelişimi akademik bildiriler üzerinden değerlendirilecek. Program kapsamında iki günde toplam 9 oturum gerçekleştirilecek.
İlk Gün Erken Cumhuriyet ve Osmanlı Kadın Basınıyla Başlayacak
Sempozyum, 15 Ekim Perşembe günü saat 10.00-11.10 arasındaki açılış programıyla başlayacak.
Saat 11.20-12.20 arasında gerçekleştirilecek 1. Oturumun başkanlığını Kırklareli Üniversitesi’nden Prof. Dr. Rengin Ak yapacak.
İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nden Prof. Dr. Özlem Fedai, “Erken Cumhuriyet Devri (1925-1950) Kadın Dergilerinde Kadınlara Yönelik Bazı Telkinler” başlıklı bildirisini sunacak.
Akdeniz Üniversitesi’nden Doç. Dr. Bedia Koçakoğlu ise “Kadın Basınında Süreklilikler ve Kırılmalar: İdeoloji, Modernleşme ve Kadın Kimliği” başlıklı bildirisiyle sempozyuma katılacak.
Araştırmacı Dr. Esra Fahriye Poyraz da “Merkez, Çevre ve Öteki: Osmanlı Dönemi Kadın Dergiciliğinde Coğrafi Tasavvur, Kadın ve Aile” konusunu ele alacak.
Kadın Dergilerinde Modernleşme ve Toplumsal Değişim
Saat 14.00-14.50 arasında yapılacak 2. Oturumun başkanlığını Prof. Dr. Özlem Fedai üstlenecek.
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi’nden Doç. Dr. Erdem Dönmez, “Kadınlar Dünyası Dergisinde Muhafazakâr Modernleşme”; İstanbul Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Çilem Tercüman, “Bir Asır, Yüz Kapak: Kadın Dergilerinin Kapaklarından 100 Yıllık Toplumsal ve Kültürel Değişimi Okuma Denemesi (1869-1969)” başlıklı bildirilerini sunacak.
İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nden Doç. Dr. Yasemin Ulutürk Sakarya ise “Kadınsız Kadınlık: Süs, Ana ve Aile Dergileri Üzerinden Sahiplik Sorunu” konusunu değerlendirecek.
Aile, Değerler ve Kadın-Aile Dergisi Ele Alınacak
İlk günün 3. Oturumu 15.00-16.50 saatleri arasında gerçekleştirilecek. Oturumun başkanlığını Yalova Üniversitesi’nden Prof. Dr. Cengiz Çakmak yapacak.
İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mustafa Balcı ile İstanbul Üniversitesi’nden Prof. Dr. Deniz Melanlıoğlu, “Aileye Değer: Resmî Kurumların Aile Dergilerinin Değer Erdem Eylem Çerçevesinde Değerlendirilmesi” başlıklı çalışmayı sunacak.
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ayten Erol, “Din, Ahlâk ve Değerler: ASBÜ YUVA Uluslararası Aile Araştırmaları Dergisi Bağlamında Bir İnceleme” başlıklı bildiriyle yer alacak.
Uludağ Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ahmet Dağ ise “Feminizm’in Yükselişi Döneminde Anti Feminist İslamcı Bir Dergi Olarak Kadın-Aile: 1985-1995” başlıklı bildirisini sunacak.
İkinci Gün Kadın Kimliği ve Modern Aile Tartışılacak
Sempozyumun ikinci günü olan 16 Ekim Cuma, saat 09.30-10.20 arasındaki 4. Oturumla başlayacak.
Kırklareli Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Kurt başkanlığındaki oturumda Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi’nden Doç. Dr. Yakup Öztürk, “Ayşe Dergisinde Aile ve Kadın Kimliğinin İnşası” başlıklı bildirisini sunacak.
Araştırmacı Dr. Hiranur Baylan Aslan, “Kalemle Kurulan Aile: Türk Kadın Yolu ve Muhit Dergilerinde Modern Ailenin İnşası” konusunu; Hacettepe Üniversitesi’nden Doç. Dr. Koray Üstün ise “Hane Ekonomisinin Öznesi Olarak Kadın: Ev İçi İktisat Düşüncesini Sıyanet Üzerinden Okumak” başlığını değerlendirecek.
Osmanlı Kadın Basınının İlk Örnekleri Gündemde
Saat 10.30-11.20 arasındaki 5. Oturuma Fırat Üniversitesi’nden Prof. Dr. Beyhan Kanter başkanlık edecek.
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi’nden Prof. Dr. Şaban Sağlık, kadın şair ve yazarlar tarafından çıkarılan ilk kadın dergisi Şükûfezârı ele alacak.
Araştırmacı-yazar Dr. Recep Kankal, Osmanlı kadın basınının ilk gazete eklerinden “Mürebbi-i Muhadderât” üzerine konuşacak. Aksaray Üniversitesi’nden Doç. Dr. Elmas Karakaş ise “Bir Dergi Ekinin Edebî Dünyası: Hanımlara Mahsus Malumat’ta Şiir, Hikâye ve Musahabe Üzerine” başlıklı bildirisini sunacak.
Meşrutiyet Dönemi, Evlilik ve Hanımlara Mahsus Gazete
Saat 11.30-12.10 arasında düzenlenecek 6. Oturumun başkanlığını Kocaeli Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mustafa Eren üstlenecek.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi M. Fatih Aslan, “Çatışan Söylemler: II. Meşrutiyet Kadın Dergilerinde Evlilik Kurumu ve Hürriyet Talebinin Edebiyat Sosyolojisi Bağlamında Okunması” başlıklı bildirisini sunacak.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden Doç. Dr. Nilüfer Aka Erdem, Kadınlar Dünyası dergisindeki sembolik şiddet eleştirisini; Sakarya Üniversitesi’nden Doç. Dr. Muhammed Hüküm ise “Edebiyat Sosyolojisi Açısından Hanımlara Mahsus Gazete” konusunu işleyecek.
Muhit Mecmuası, Kadın Eğitimi ve Nezihe Muhiddin
Öğleden sonra saat 14.30-15.20 arasında gerçekleştirilecek 7. Oturuma Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi’nden Doç. Dr. Zeynep Kevser Şerefoğlu Danış başkanlık edecek.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden Doç. Dr. Dinçer Apaydın, “Muhit Mecmuası’nda Medeniyetin Ev İçi Teknikleri”; araştırmacı-yazar Menekşe Özkaya Tutum, “Modernleşmenin Aynasında Kadın ve Eğitim: Âyîne ve Süs Dergileri Üzerine Bir Değerlendirme” konularını ele alacak.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Merve Akbaş, Hanımlara Mahsus Gazete’de “güzellenmek” teklifini incelerken; İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nden Doç. Dr. Yunus Emre Özsaray, Nezihe Muhiddin’in kadın tasavvuru ve Türk Kadın Yolu dergisindeki “yeni kadın modeli”ni değerlendirecek.
Kadın ve Aile Dergisinin Edebî Muhiti İncelenecek
Saat 15.30-16.30 arasındaki 8. Oturumun başkanlığını Prof. Dr. Şaban Sağlık yapacak.
Kırklareli Üniversitesi’nden Doç. Dr. Birol Bulut, “Kadın Dergilerinde Yazar Dolaşımı ve Edebî Ağların Haritası (1908-1928)” başlıklı çalışmasını sunacak.
Araştırmacı-yazar Yusuf Turan Günaydın, “Kadın ve Aile Dergisinde Kitap Yazıları”nı; Doç. Dr. Zeynep Kevser Şerefoğlu Danış ise Kadın ve Aile Dergisinin edebî muhitini Cahit Zarifoğlu, Rasim Özdenören ve “İlk Adımlar” ekseninde ele alacak.
Atatürk Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Utku da Osmanlı kadın matbuatında Hanımlara Mahsus Gazete ve ilk kadın yazarlardan Fatma Aliye Hanım üzerine konuşacak.
Son Oturum Çocuk ve Çocukluk Temasına Ayrıldı
Sempozyumun 9. ve son oturumu 16.40-17.20 saatleri arasında gerçekleştirilecek. Prof. Dr. Ali Utku’nun başkanlığındaki oturumda Fırat Üniversitesi’nden Prof. Dr. Beyhan Kanter, “Aile ve Âyîne Dergilerinde Çocuklara Yönelik Metinler” başlıklı bildirisini sunacak.
Kırklareli Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Kurt, “Gelecek Nesil Tasavvuru: ‘Kadın’ Dergisinde Çocuk ve Çocukluk”; Mardin Artuklu Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Büşra Ataker Güneş ise “Hanımlara Mahsus Gazete’de Yetim ve Öksüz Çocuklar” konularını değerlendirecek.
19 Üniversiteden Akademik Katılım
Sempozyum; Kocaeli, Kırklareli, İstanbul Medeniyet, Akdeniz, Bilecik Şeyh Edebali, İstanbul, Sağlık Bilimleri, Yalova, İzmir Kâtip Çelebi, Ankara Sosyal Bilimler, Uludağ, Hacettepe, Fırat, Ankara Hacı Bayram Veli, Zonguldak Bülent Ecevit, Sakarya, Aksaray, Atatürk ve Mardin Artuklu üniversitelerinden akademisyenlerin yanı sıra bağımsız araştırmacı-yazarları da Gölcük’te buluşturacak.
Gölcük Belediyesi, daha önce Servet-i Fünun, Dergâh Mecmuası, Büyük Doğu ve Necip Fazıl Kısakürek, Sırat-ı Müstakim-Sebilürreşad ve Mehmet Âkif, Diriliş ve Sezai Karakoç, Mavera ile Hareket ve Nurettin Topçu gibi Türk düşünce ve edebiyat hayatının önemli başlıklarını merkeze alan sempozyumlar düzenlemişti. Serinin sekizinci programıyla bu kez kadın ve aile temalı süreli yayınların Türk basın, edebiyat ve düşünce tarihindeki yeri kapsamlı biçimde ele alınacak.
